Những khoảng trống trong không gian proptech ở Việt Nam
admin
08-03-2023
Cuộc đua gọi vốn cho những mô hình mới
Thị trường bất động sản Việt Nam có tiềm năng phát triển hàng đầu châu Á. Theo Hiệp hội Bất động sản Việt Nam dự báo, quy mô thị trường bất động sản Việt Nam đạt 1.232 tỉ đô la Mỹ, chiếm 22% tổng tài sản nền kinh tế vào năm 2030. Xu hướng chuyển đổi sang online đang duy trì tốc độ cao. Những thông tin đó có thể là cơ sở để các startup trong lĩnh vực proptech có những bước đầu thành công trong cuộc đua gọi vốn.
Theo dữ liệu của PropTech Vietnam Network, tính đến năm 2021, tại Việt Nam có khoảng 150 startup trong lĩnh vực proptech, trong đó, đa số doanh nghiệp đi theo mô hình môi giới bất động sản. Theo Property Insight Program, thị trường proptech Việt Nam thu hút tổng cộng khoảng 500 triệu đô la Mỹ vốn đầu tư.
Làn sóng khởi nghiệp công nghệ trong bất động sản thế hệ đầu tiên được bắt nguồn trên nền tảng website với các trang rao vặt như muaban.net, 5 giây từ năm 2004… Các trang này ra đời để cạnh tranh với mô hình truyền thống trên báo chí khi internet được phổ cập rộng hơn.
Sau đó một số startup lần lượt ra đời nâng cấp thành những cổng thông tin điện tử (portal) như nhaban.com, muabannhadat.com.vn, batdongsan.com.vn… tạo nên bức tranh số hóa đa dạng hơn cho thị trường bất động sản. Tiếp đến, các nền tảng này bắt đầu thu hút được những dòng vốn đầu tư từ các quỹ, mở ra một cuộc đua sơ khai đầu tư vào công nghệ bất động sản.
Chưa dừng lại, công nghệ trong bất động sản có một bước tiến hóa mới vào giữa thập niên trước với kỷ nguyên mới trên các ứng dụng. Với tiềm năng tăng trưởng được cho là rất mạnh nên cuộc đua thu hút vốn đầu tư có quy mô lớn hơn.
Propzy được xem là một trong những nền tảng khởi đầu trong lĩnh vực này khi ra mắt thị trường Việt Nam từ năm 2016. Rất nhanh sau đó là những vòng gọi vốn thành công của nền tảng này.
Theo Tech in Asia, trong suốt quá trình hoạt động, Propzy đã kêu gọi thành công 30 triệu đô la Mỹ từ các nhà đầu tư như Gaw Capital Partners và SoftBank Ventures Asia. Ở vòng gọi vốn thành công gần nhất, startup này đặt mục tiêu thâm nhập sang các nước Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia và Philippines.
Bức tranh thành công về thu hút vốn đầu tư của Propzy cũng thúc đẩy nhiều startup bước chân vào không gian proptech. Từ cuối năm 2021 đến nửa đầu năm 2022 có ít nhất 5 startup đã công bố các vòng gọi vốn mới, bao gồm Reti, MGi Proptech, Houze, Homebase và Citics. Theo Property Insight Program, thị trường proptech Việt Nam có thể thu hút khoảng 500 triệu đô la Mỹ vốn đầu tư.
Tưởng chừng với sự sôi động này không gian proptech ở Việt Nam đang dần đạt được trạng thái lý tưởng thì sự sụp đổ khá bất ngờ của Propzy đang khiến cho thị trường phải giật mình nhìn lại. Đáng chú ý là Propzy giải thể chỉ sau lần gọi vốn thành công gần nhất chưa đầy một năm cũng đặt ra nhiều câu hỏi cho mô hình này về bài toán tiếp theo sau nhận vốn là gì?
Không dễ mở khóa công nghệ bất động sản
Việc một startup proptech huy động số vốn lớn giải thể để lại nhiều nghi ngại về khả năng mở khóa thị trường bất động sản Việt Nam của các công ty công nghệ. Nhìn vào bức tranh proptech, nhiều chuyên gia cho rằng, thị trường này mới chỉ chớm phát triển, còn khá sơ khai và phân mảnh.
Bài toán sau gọi vốn vẫn chưa được các startup giải quyết triệt để, vận hành “đốt tiền” nhiều trong khi khả năng tạo ra lợi nhuận về đường dài chưa chắc chắn… Đây là những điểm yếu chung khiến nhiều proptech phải dừng cuộc chơi. Không ít đơn vị còn trụ lại trong lĩnh vực này ở Việt Nam đang phải vật lộn để tìm ra cách thức cân bằng giữa các hoạt động môi giới trực tuyến và trực tiếp.
Được cho là tiềm năng nhưng proptech có nhiều rào cản chưa thể bứt phá. Bất động sản vẫn là một tài sản có giá trị nên người mua muốn “nhìn tận mắt” và giao dịch bằng tiền mặt vẫn là chủ yếu. Việc chuyển đổi các giao dịch này thông qua công nghệ khiến nhiều người vẫn còn nghi ngại.
Về phía các proptech, thời gian đầu họ tập trung vào phân phối bán hàng và quản lý bất động sản nhưng đây là khâu có tỷ lệ chia lợi nhuận thấp. Đặc biệt, vận hành và cho thuê là miếng bánh khó nhằn. Thêm vào đó, các protech không dễ để xen vào mối quan hệ lâu đời giữa các ngân hàng và nhà phát triển bất động sản cũng như quy trình vay thế chấp, đặc biệt ở thị trường sơ cấp. Vì vậy để hiểu thị trường bất động sản Việt Nam cần có thời gian hơn là những cuộc vung tiền để đốt cháy giai đoạn.
